Đã trở thành thông lệ, cứ mỗi dịp 23 tháng Chạp hằng năm, người dân lại thả cá chép tại các ao hồ, sông ngòi để tiễn ông Táo về "chầu Trời". Tuy nhiên, điều này lại đang dần thay đổi theo chiều hướng xấu.

"Thế gian một vợ một chồng

Không như vua bếp hai ông một bà"

Sáng nay 20/01/2017 tức 23 tháng Chạp Âm lịch, người dân Sài Gòn bắt đầu mua cá chép tiễn đưa ông Táo về trời như một phong tục đẹp từ bao đời nay.

Ngay từ sáng sớm, tại chùa Diệu Pháp (Quận Bình Thạnh, TP.HCM) người dân đã đổ về đây thả cả chép. Đây là địa điểm phóng sinh quen thuộc mỗi dịp lễ lớn của người dân Sài Gòn.
Phóng sinh cá chép ngày Tết ông Công ông Táo không chỉ là một nét đẹp văn hóa, đồng thời còn thể hiện sự từ bi quý báu. Nhà chùa cũng đặt cá giao đến để tiễn ông Táo với số lượng lớn.

Theo quan niệm của người dân Việt Nam, cứ vào ngày 23 hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình, cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm. Bởi thế, cứ đến ngày Tết ông Công ông Táo là người Việt lại làm lễ cúng cá chép.

Người dân thường chuẩn bị một đôi hoặc 3 con cá chép sống, thả trong chậu nước, cúng cùng các đồ lễ khác. Sau khi cúng xong sẽ đem thả ở sông, ao, hồ, nghĩa là phóng sinh để đưa ông Táo về trời.

Người Việt tin rằng vào ngày này, 3 vị Táo Quân sẽ cưỡi cá chép về trời để báo cáo tình hình trong gia đình sau một năm với Ngọc Hoàng.

Ngoài ra, trong tâm thức người Việt, "Cá vượt vũ môn" hay "Cá chép hóa rồng" còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, biểu tượng của tinh thần vượt khó, sự kiên trì, bền chí chinh phục để đi tới thành công. 

Cá chép đỏ là loại cá được chọn để tiễn ông Táo. Thường thì cá chép sẽ phải thả trước giờ Ngọ (12h trưa 23 tháng Chạp) thì mới đủ thời gian lên thiên đình. 
Một nhân viên của nhà hàng trong khu vực mua ba chú cá, lên phà đến miếu nổi (Quận Gò Vấp) để thả, tiễn đưa ông Táo về trời.
Miếu nổi ở Gò Vấp cũng là địa điểm khá nổi tiếng trong mỗi dịp phóng sinh.

Tuy nhiên, vẫn còn đó nhiều tình trạng bất cập. Thứ nhất, hầu như ít người chịu khó mang cá ra tận bờ sông lớn để thả. Đa phần người ta chọn đứng trên cao trút cá xuống, thậm chí đứng trên thành cầu cao thả xuống. Rơi như thế, cá khó có thể sống nổi. Phần còn lại thì hay thả ở các hồ trong khu vực nội thành Sài Gòn như kênh Nhiêu Lộc, Tàu Hủ... mà nước thì lại ô nhiễm. 

Đây cũng được xem là dịp để người dân phóng sinh, nên ngoài cá chép còn có các loại cá khác như cá trê, cá lóc...

Thứ hai, vì nhu cầu tăng cao nên người ta nuôi cá chép trong ao hồ chuyên biệt, cá bán ra còn nhỏ độ 2 ngón tay nên sức khỏe kém. Cộng với quá trình vận chuyển không đủ oxy hay nước không đúng chuẩn, khi được thả xuống môi trường khác lạ và đầy ô nhiễm của sông, hồ ở thành phố, chẳng có mấy con cá sống sót.

Tthực tế, có nhiều trường hợp những cánh chim phóng sinh khi được thả ra chỉ bay loạng choạng vài giây rồi rơi trở lại xuống đất vì kiệt sức, có nhữngcon cá khi thả xuống đã chìm ngay xuống đáy nước, chẳng còn đủ sức một lần vẫy đuôi vĩnh biệt.

Ngoài thả cá, người dân còn mua chim chóc để phóng sinh cầu tốt lành cho năm mới. Trong ảnh, một chú chim đuối sức rớt xuống dòng sông được người dân vớt lại lên bờ.
Hai con cá chép to được người dân mua thả, tuy nhiên khi vừa đưa xuống sông, chú cá vàng đã kiệt sức chìm xuống dòng sông.
Những chú cá được nuôi chuyên biệt với kích thước chỉ khoảng 2 ngón tay. Người phóng sinh đủ thành phần, gồm nhân viên văn phòng, người buôn bán, sinh viên, nội trợ, người già, trẻ em…

Đó là chưa nói đến việc đầu này thả cá, đầu kia có người vớt lại bằng vợt ngay, rồi họ lại mang ra bán tiếp, cứ thế xoay vòng. Điển hình như sáng nay, tại khu vực mé sông Sài Gòn ngay chùa Diệu Pháp, một người phụ nữ chèo ghe liên tục "túc trực", canh me vớt cá của người dân vừa thả xuống ngay trước mắt người thả.

Khi có ý kiến bức xúc, người phụ nữ trên phản ứng lại rằng mình chỉ đang... làm phước, vớt cá mang ra giữa sông cho cá sống. Thậm chí, khi có người đề nghị "chuộc" hai con cá lóc lại với giá 50 nghìn đồng, người phụ nữ vẫn không đồng ý. Cả người của nhà chùa cũng đã lên tiếng nhắc nhở, thậm chí xua đuổi nhưng người phụ nữ vẫn nhất quyết cho rằng mình đang làm việc thiện.

Người phụ nữ này được biết đến với vớt cá phóng sinh tại khu vực sông Sài Gòn dưới chân cầu Bình Lợi.

Hành động này không quá khó để bắt gặp, thậm chí đã làm tốn không ít giấy mực vào mỗi độ rằm tháng 7 hay 23 tháng Chạp. Chưa kể chuyện đi kèm với cá chép bao giờ cũng có... túi nilon, thế là thêm một đống rác nữa xuất hiện ven sông, hồ. Tuy nhiên, theo quan sát của phóng viên Kul.vn, năm nay người dân đã ý thức hơn việc bỏ rác xuống sông theo cá. Họ thường sẽ đem xô chậu ra thả và xách về, hoặc có đựng cá bằng túi nilon cũng cẩn thận cầm lên bỏ đúng nơi quy định.

Thả chim, cá phóng sinh từ lâu đã là một tín ngưỡng ăn sâu vào tiềm thức của nhiều người dân Việt Nam và rất khó để yêu cầu từ bỏ. Thay vào đó, hãy duy trì chúng một cách có văn hóa để mỗi con chim, con cá được thả ra mang đúng với ý nghĩa "phóng sinh", được trở về với cuộc sống tự do thay vì "phóng tử", và không ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường.

Cận cảnh chợ cá ông Công, ông Táo lớn nhất Hà Nội

Video đang hot