Nhìn lại hơn 80 năm sự nghiệp của "cây đại thụ" - Giáo sư Trần Văn Khê

Giáo sư Trần Văn Khê là một người nghệ sĩ, nhạc sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc tài năng của Việt Nam và thế giới. Rạng sáng ngày 24/6/2015, ông đã qua đời tuổi ở 94. Ông ra đi để lại bao niềm tiếc nuối sâu đậm cho làng âm nhạc dân tộc Việt.

Giáo sư Trần Văn Khê sinh năm 1921 tại tỉnh Vĩnh Long. Ông là con cả của một gia đình có truyền thống âm nhạc với 4 đời nhạc sĩ. Ông sang Pháp du học từ năm 1949. Cho đến năm 1958, ông theo học khoa nhạc học và chuẩn bị luận án tiến sĩ. Tháng 6 năm 1958, ông trở thành người Việt đầu tiên đỗ tiến sĩ Khoa Âm nhạc học Đề tài luận án: "La Musique Vietnamienne Traditionnelle" (Âm nhạc truyền thống Việt Nam). Từ năm 1963, ông dạy trong Trung tâm Nghiên cứu nhạc Đông Phương. Ông là thành viên của Viện Khoa học Pháp, viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm châu Âu về Khoa học và Chủ tịch Hội đồng Khoa học của Viện quốc tế nghiên cứu âm nhạc bằng phương pháp đối chiếu của Đức.

Giáo sư Trần Văn Khê - cây đại thụ của nền âm nhạc dân tộcGiáo sư Trần Văn Khê đón Tết Ất Mùi 2015 tại gia

Năm 2004, ông chuyển về nước hàng nghìn cuốn sách, những công trình nghiên cứu, băng video... Tất cả tư liệu được ông tích góp trong hàng chục năm nghiên cứu âm nhạc được đóng gói trong hơn 460 kiện hàng đi theo đường biển chở từ Pháp về Việt Nam. Khối lượng tư liệu này được lưu trữ tại Viện Bảo tàng TP HCM. Tháng 10/2005, Ủy Ban Nhân Dân TP HCM bàn giao căn biệt thự nhỏ nằm trên đường Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh làm nơi lưu trú cho Giáo sư Khê. Ngôi nhà này còn là nơi lưu trữ toàn bộ hiện vật liên quan đến đời sống cá nhân và nghề nghiệp của ông. Ở đây, từng diễn ra những buổi diễn âm nhạc và nói chuyện về âm nhạc truyền thống hết sức có ý nghĩa.

Giáo sư Trần Văn Khê lúc nào cũng giản dị với chiếc quần kaki và cái áo sơ mi cộc tay đã bạc màu. Ngôi nhà của ông thay vào những tiện nghi của cuộc sống hiện đại là ngổn ngang những sách, tài liệu, băng, đĩa nhạc, các loại nhạc cụ cổ truyền xếp đầy các giá sách, tủ sách, trên bàn, trên ghế và cả dưới sàn. Khắp căn hộ, phòng nào cũng vậy, sách, tài liệu, băng đĩa nhạc... lấn hết chỗ, chỉ còn một chỗ nằm của giáo sư trong phòng ngủ.

Giáo sư Trần Văn Khê - cây đại thụ của nền âm nhạc dân tộcGiáo sư Trần Văn Khê cùng những tác phẩm đĩa than ông đã từng thực hiện

Ông sống trên đời chỉ có một mong muốn là đưa nền âm nhạc dân tộc Việt lên một tầm cao mới. Trong một lần được hỏi về tình hình truyền bá văn hóa Việt Nam nói chung, âm nhạc cổ truyền VN nói riêng đối với cộng đồng quốc tế thời gian qua, ông đã trả lời: "Theo tôi, chúng ta chưa làm thật tốt công việc đó. Chúng ta có thể truyền bá âm nhạc cổ truyền dưới nhiều dạng: đĩa hát, băng từ, băng video, sách báo, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, chương trình trên mạng lưới Internet. Nhưng sống động và hiệu quả nhất là cho những đoàn nghệ thuật dân tộc ra trình diễn tại nước ngoài, với những chương trình âm nhạc dân tộc có chất lượng nghệ thuật, có lời giới thiệu khoa học, ngắn gọn mà đầy đủ".

Giáo sư Trần Văn Khê - cây đại thụ của nền âm nhạc dân tộcGiáo sư Trần Văn Khê - cây đại thụ của nền âm nhạc dân tộc Việt

Ông cũng không quên đưa ra lời khuyên để làm tốt công tác bảo vệ và phát huy nét đẹp văn hóa dân tộc này: "Chúng ta cần tạo điều kiện hơn nữa cho nghệ sĩ đi dự liên hoan quốc tế, cho các nhà nghiên cứu đi dự hội nghị quốc tế về âm nhạc, kịch nghệ. Văn hóa và âm nhạc của chúng ta được giới thiệu và thảo luận trong các hội nghị quốc tế sẽ được có khi đến cả trăm nước tham dự hội nghị quan tâm và thưởng thức".

Vào lúc 2h rạng sáng nay, ông đã ra đi ở tuổi 94 để lại bao niềm tiếc thương vô hạn cho làng âm nhạc Việt Nam cũng như thế giới. Theo đúng ý nguyện của giáo sư, thi hài ông được quàn tại tư gia đường Huỳnh Đình Hai, Bình Thạnh. Tang lễ của ông diễn ra ở ngôi nhà này. Lễ tang của Giáo sư Khê được thực hiện theo bản di nguyện do ông lập ra vào ngày 5/6 khi nằm trên giường bệnh.

Trong di nguyện của mình, giáo sư nêu rõ, khi ông vĩnh viễn ra đi, căn nhà ở đường Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh, TP HCM - nơi ông ở hiện tại được dùng làm Nhà lưu niệm Trần Văn Khê. Tất cả những hiện vật liên quan đến hoạt động nghề nghiệp của ông từ Pháp mang về Việt Nam như: sách vở, báo chí, đĩa hát các loại, phim ảnh, nhạc khí, máy ghi hình, máy ghi âm, tranh, hình ảnh... được giao lại cho ban quản lý nhà lưu niệm này.

Ông cũng nhấn mạnh mong muốn sự nghiệp tinh thần, các hiện vật, tài liệu, vật dụng của mình để lại được dùng vào việc bảo tồn và phổ biến văn hóa truyền thống Việt Nam đúng với nguyện vọng và hoài bão của ông.

Cùng KUL News điểm lại những cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của giáo sư Trần Văn Khê:

Video đang hot
Tác nghiệp ngay trên bàn thờ tổ tiên, anh thợ chụp ảnh cưới khiến CĐM không biết nên vui hay buồn

[Kul.vn] Hình ảnh cô dâu chú rể gặp thợ chụp ảnh "có tâm quá mức", đứng núp sau... bàn thờ tác nghiệp gây...

Thu Quỳnh nhấn like một bình luận có nhắc tới việc Chí Nhân bị nghi đá xéo, ám chỉ cô "nhai đi nhai lại" chuyện cũ

[Kul.vn] Thu Quỳnh phản ứng bất ngờ giữa nghi vấn bị Chí Nhân "đá xéo" vì nhai đi nhai lại chuyện cũ

Nghệ sĩ Ngân Quỳnh tiết lộ cảnh quay xúc động nhất Về Nhà Đi Con: "Tôi chạy theo xe taxi mà òa khóc"

[Kul.vn] Nữ nghệ sĩ miền Nam tiết lộ trong buổi phỏng vấn về cảnh quay mà khán giả đang mong chờ của "Về...

Nữ hoàng sắc đẹp thế giới Hồ Oanh Yến nền nã trong BST áo dài của NTK Đinh Văn Thơ

[Kul.vn] Hồ Oanh Yến thể hiện BST áo dài lấy cảm hứng từ triều Nguyễn trong BST Con rồng cháu tiên đã chinh...

Thanh Hiền: “Đừng mang chuyện đam mê đặt lên bàn cân so sánh với 2 chữ gia đình”

[Kul.vn] Tập 7 của Super Mom - Siêu Nhân Mẹ vừa được lên sóng vào trưa 12h ngày 21/07 với sự xuất hiện...

Ai chia sẻ clip nóng của cô lễ tân tại spa có thể bị phạt t.ù lên đến 15 năm

[Kul.vn] Sau tất cả, cô lễ tân bị tung clip nóng đã đến cơ quan công an để làm việc: Những ai đã chia sẻ...

Nghi ngờ việc Song Hye Kyo quyết định nghỉ ngơi hết năm nay là vì đang mang thai

[Kul.vn] Sau ly hôn, tin đồn thất thiệt liên quan đến Song Joong Ki và Song Hye Kyo bủa vây cặp đôi không...

'Khử mùi' cho Hồ Tây, Hà Nội di chuyển gần cả trăm cây hoa sữa

[Kul.vn] Cận cảnh cuộc di cư của gần trăm cây hoa sữa từ hồ Tây ra bãi rác Nam Sơn để “khử mùi”

Phóng nhanh dưới trời mưa, xe khách lật trên Quốc lộ 1, nhiều người nhập viện cấp cứu

[Kul.vn] Phóng nhanh dưới trời mưa, tài xế đã không làm chủ được tay lái khiến chiếc xe khách lật nghiêng...