Thử thách “Dội xô nước đá lên đầu” (Ice Bucket Challenge) bắt nguồn từ một vận động viên golf chuyên nghiệp, Chris Kennedy. Khoảng tháng 7/2014, huấn luyện viên của ông chấp nhận thử thách dội nước đá lên người. Nếu không hoàn thành trong 24 tiếng, người tham gia thử thách sẽ phải đóng góp vào bất kỳ quỹ từ thiện nào, số tiền tùy theo lòng hảo tâm.

Sau đó, thử thách này được truyền đến Kennedy và Jeanette Senerchia, người nhà của ông. Điều đáng chú ý ở đây là chồng của Senerchia, anh Anthony, mắc hội chứng xơ cứng teo cơ (ASL), một căn bệnh chưa có cách chữa và có thể gây chết người.

Senerchia quay video thực hiện thử thách này và chia sẻ về căn bệnh ALS, đồng thời đóng góp vào quỹ từ thiện giúp những gia đình có người thân cũng đang mắc phải hội chứng xơ cứng teo cơ như chồng cô. Rất nhiều người đã thực hiện thử thách, song họ vẫn đóng góp vào quỹ để giúp đỡ bệnh nhân ALS.

Nhờ đó mà thử thách “dội xô nước đá lên đầu” chính thức trở thành thử thách nhằm nâng cao nhận thức về ALS và đã lan rộng đến nhiều nơi trên thế giới.

Đáng buồn khi trào lưu này đến Việt Nam, nó chỉ được xem là một thách thức đùa vui. Thấy mọi người làm rồi bắt chước làm theo, chứ họ chẳng biết mục đích của thử thách này là gì cũng như nó bắt nguồn từ đâu. Họ chỉ tham gia để thỏa trí tò mò của bản thân.

Quan trọng nhất là chẳng ai đóng góp gì vào quỹ từ thiện sau khi thực hiện thử thách dội xô nước đá lên đầu. Trào lưu nhanh chóng biến tướng thành lời thách đố ăn thua đủ, mất đi ý nghĩa ban đầu của người đề xướng chính là nâng cao nhận thức của mọi người về một căn bệnh quái ác cũng như kêu gọi đóng góp từ thiện.

Một khía cạnh khác liên quan đến trào lưu này, đó là sự xuất hiện của những “thánh từ thiện”. Không tham gia trò chơi, không quan tâm đến mục đích từ thiện đầy ý nghĩa của trào lưu nhưng luôn lên tiếng phê phán trò chơi này vô bổ, gây nguy hiểm và còn đưa ra lý do “Châu Phi đang thiếu nước trong khi lại lãng phí nước sạch để nghịch lung tung”.   

“Kiss Cam” là trào lưu phổ biến của giới trẻ thế giới, được lấy cảm hứng từ đoạn clip First Kiss được đăng tải trên Internet vào năm 2014. First Kiss được cả thế giới đón nhận khi quay lại cảm xúc chân thật của các cặp đôi không quen biết, gặp lần đầu và trao cho nhau những nụ hôn ngọt ngào.

Ngoài ra, cụm từ “Kiss Cam” bắt nguồn từ sân vận động của các sự kiện thể thao tại Mỹ và Canada. Vào giờ giải lao giữa hiệp, máy quay sẽ lia đến một cặp đôi bất kỳ trên khán đài. Những người được chọn chiếu lên màn hình lớn tại sân bóng, không cần biết có phải là người yêu của nhau hay không, theo quy tắc đều phải hôn nhau, trước sự hò reo cổ vũ của những khán giả xung quanh.

Khi trào lưu “Kiss Cam” du nhập vào Việt Nam, những người hưởng ứng hầu hết là thanh niên tuổi teen. Những cô cậu này quay video chính bản thân mình hoặc bạn bè, tiếp cận một người lạ khác giới trên đường, la lớn “KISS CAM!” rồi hôn thẳng lên môi người lạ đó, sau đó bỏ chạy nhanh hết mức có thể.

Trào lưu này nhanh chóng vấp phải sự phản đối từ đông đảo cư dân mạng, họ cho rằng Kiss Cam đang dần đi chệch hướng so với ý nghĩa nhân văn ban đầu của nó.

Ở văn hóa phương Tây, thể hiện tình cảm nơi công cộng là một việc làm hết sức bình thường. Hôn nhau không chỉ thể hiện tình yêu, nó còn là quy tắc chào hỏi xã giao thông thường. Tuy nhiên, với nền văn hóa Á Đông nói chung và Việt Nam nói riêng, việc thổ lộ tình cảm nơi công cộng có hơi khiếm nhã, ngại ngùng và ít khi được ủng hộ. Chưa kể đến việc hôn một người hoàn toàn xa lạ và không có sự cho phép của họ là hoàn toàn bất lịch sự. Thậm chí nếu họ đang đi cùng người thân/người yêu, mọi việc sẽ càng tồi tệ hơn vì có thể dẫn đến những cuộc ẩu đả không mong muốn.

Sau khi các video thực hiện trào lưu Kiss Cam tràn lan trên facebook, rất nhiều người đã cảm thấy bất bình vì hành động phản cảm này. Có người bình luận: "Nhìn phản ứng của những người bị cưỡng hôn kìa, hình như không ai thoải mái với hành động này cả. Còn những bạn thực hiện clip thì lại cười cợt, làm như vui lắm? Làm gì thì cũng phải nghĩ đến cảm nhận của người khác nữa chứ?".

Chính sự khác biệt văn hóa đã khiến trào lưu “Kiss Cam” ở Việt Nam bị lên án là hành động “cưỡng hôn đầy phản cảm”. Theo thuần phong mỹ tục của nước ta, việc trao nụ hôn cho đối phương chỉ xảy ra với những người yêu nhau hoặc giữa vợ chồng với nhau, và cần được thể hiện một cách tế nhị, riêng tư.

Vậy nên không phải cái gì thấy nước ngoài làm được thì dân mình cũng bắt chước làm theo.

Ở nước ngoài, chẳng ai gọi trào lưu khoe giá quần áo là “Rich Kids” cả, nó chỉ bị biến tướng khi về đến Việt Nam mà thôi.

Trào lưu này bắt nguồn từ một channel Youtube “The Unknown Vlogs”, tên thật của anh là Kofi McCalla. Những video của Youtuber này thường hướng về văn hóa đời sống giới trẻ, chủ yếu đào sâu về thời trang đường phố, thời trang cao cấp của các bạn trẻ tại London.

Vào tháng 6/2017, The Unknown Vlogs đăng tải đoạn video với tiêu đề “Trang phục của bạn trị giá bao nhiêu tiền?”. Nội dung của clip là phỏng vấn những bạn trẻ trên đường về giá tiền của từng món đồ họ đang mặc.

Đây vốn dĩ chỉ là ý tưởng mới của youtuber, anh quay để bổ sung vào channel thêm nhiều video về đề tài thời trang hơn.

Những người theo dõi channel vô cùng yêu thích ý tưởng này và nhiều bình luận nói muốn anh làm thêm nhiều video như thế nữa.Từ đó, thật không ngờ là phong trào hỏi giá tiền trang phục của những thanh niên giàu có lại trở nên nổi như cồn.

Một năm sau, khoảng tháng 7/2018, trào lưu này lan đến Việt Nam. Video đầu tiên là phỏng vấn các bạn trẻ đến tham dự sự kiện văn hóa đường phố Sneaker Fest 2018. Ngay sau khi đoạn clip được đăng tải, đã có rất nhiều ý kiến trái chiều bàn tán trên mạng xã hội.

Hầu hết mọi người đều chê bai những bạn trẻ này sống phung phí, tiêu xài vào những thứ xa xỉ khi mà chưa làm ra tiền. Họ cho rằng các bạn ấy vẫn đang ở tuổi ăn, tuổi học, việc mặc những bộ đồ quá đắt tiền là không phù hợp với lứa tuổi.

Tuy nhiên, cũng có người cho rằng, các bạn trẻ có tiền thì tiêu xài như thế nào là quyền của họ, chúng ta không có tư cách phán xét. Không phải cứ ít tuổi là đều ngửa tay xin tiền bố mẹ, hiện nay rất nhiều bạn trẻ tự lập từ rất sớm, đã biết kinh doanh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Sau đó, trên mạng xuất hiện hàng loạt bài viết, ảnh chế, video ăn theo để cợt nhả về trào lưu “Rich Kids”, bằng cách hài hước khoe về những món quần áo rẻ, giá tiền bình dân.

Dường như xã hội Việt Nam đang quá khắt khe với các bạn trẻ. Nhìn chung, đó chỉ là video mang tính chất khảo sát thị trường tiêu dùng của những người khá giả trẻ tuổi, và cũng chỉ mang tính giải trí đơn thuần. Xài đồ đắt tiền không có tội, chỉ trích người khác một cách vô lý mới là cái tội.

Trong khi ở những video nước ngoài, ai ai cũng thích thú trước ý tưởng sáng tạo và chỉ quan tâm về thời trang, thì ở Việt Nam, mọi người lại đăm đăm vào giá tiền và chỉ trích nặng nề, tự biến tướng trào lưu thành cái tên “Rich Kids” mang nghĩa tiêu cực. Nó xuất phát từ bản tính đố kỵ, “ghen ăn tức ở” và không thích công nhận thành công của người khác.

Thay vì nhìn nhận “Rich Kids” là những người giỏi giang, biết tự lập và kiếm tiền giỏi, cư dân mạng lại đi dè bỉu, chê bai trước thành công của họ.

Ở Việt Nam, những thành phần thích soi mói, “dìm hàng” người khác như trường hợp “Rich Kid” nhiều vô số kể.

Chắc ai cũng còn nhớ câu chuyện trò chơi Flappy Bird bị khai tử vì chính sự đố kỵ của người Việt Nam đã giết chết “chú chim” này.

Khó khăn lắm mới có một sản phẩm công nghệ được tạo ra từ trí tuệ Việt khiến cả thế giới hâm mộ, bàn tán, thích thú sử dụng; khiến hai tiếng "Việt Nam" được nhắc đến liên tục trên truyền thông quốc tế suốt một thời gian.

Nhưng cũng lại chính người Việt Nam tự dìm người Việt Nam xuống, khi mà sản phẩm công nghệ Việt lại bị chết yểu trước những thành phần đố kỵ, bới lông tìm vết. Nhiều thành phần đạo đức giả ra sức phản đối Flappy Bird, vì muốn bảo vệ uy tín Việt, nhất quyết cho rằng sản phẩm này đạo nhái ý tưởng. Họ cho rằng nên thành công bằng thực lực chứ đừng ăn may nhất thời, chẳng qua là đang lấp liếm cho sự đố kỵ trước thành công của người khác.

Có lẽ chính bản tính thích “dìm hàng”, soi mói, bắt bẻ của một số người Việt đã tự “nghiêm trọng hóa vấn đề”, biến những trào lưu đơn giản, bình thường ở nước ngoài thành vấn đề to tát không cần thiết. Những người phản đối “Rich Kids” hay “Kiss Cam” càng đang thể hiện tính ganh tỵ và tư tưởng khắt khe của mình mà thôi. Lời khuyên chân thành cho những bạn trẻ Việt muốn hưởng ứng trào lưu thế giới, trước tiên cần phải tìm hiểu, cân nhắc và chọn lọc kỹ càng, để tránh trường hợp nhiều trào lưu lại bị biến tướng như trên.