Image

ừ việc sử dụng chữ viết thông thường, cách giao tiếp của nhân loại đã được nâng lên một tầm cao mới khi các emoji (biểu tượng cảm xúc) ra đời. Và từ đó, chúng ta đã không còn nói chuyện với nhau theo cách bình-thường nữa.

 
 

Chắc chắn ở năm 2017 này, emoji không còn là gì quá xa lạ với tất cả mọi người. Emoji được định nghĩa là các ký tự hình ảnh, là thứ đã thay đổi hoàn toàn  cách mà chúng ta giao tiếp qua màn hình. Mỗi ngày, hơn 6 tỉ emoji được gửi đi và khoảng 90% cư dân mạng khắp thế giới khẳng định mình thường xuyên sử dụng các emoji này để nhắn tin. Có thể nói, những ký tự hình ảnh này chính là một trong những thứ tuyệt vời nhất mà người Nhật sáng chế ra.

 
Image
 

Năm 2016, Bảo tàng nghệ thuật đương đại New York cũng đã công nhận 176 emoji đầu tiên được tạo ra vào năm 1999 là một loại hình nghệ thuật. Càng ngày, các emoji này càng thay thế hoàn hảo hơn cho việc sử dụng ngôn từ.

Để đạt được điều đó, hãy quay lại 17 năm trước. Vào năm 1999, trong khi làm việc cho đội ngũ phát triển điện thoại di động NTT DoCoMo, kỹ sư Shigetaka Kurita đã phát hiện điều bất cập trong hệ thống khi tin nhắn chỉ cho phép gửi tối đa 250 ký tự. Chắc chắn sẽ có nhiều cuộc trò chuyện phức tạp mà số lượng ký tự hạn chế như vậy không cho phép người dùng thể hiện hết ý của mình.

Bên cạnh đó, những tin nhắn ngắn, ít ký tự đôi khi lại khiến đối phương hiểu lầm ý mà mình muốn truyền đạt, đặc biệt là cảm xúc. Lấy ý tưởng từ các biểu tượng trên chương trình dự báo thời tiết, âm tượng hình của tiếng Trung và các hình ảnh từ manga Nhật, Kurita đã tạo ra 176 emoji đầu tiên trên thế giới. Nó cho phép người dùng thể hiện rõ hơn ý của mình trong số ký tự giới hạn.

 
Image
 

Mặc dù chính là người phát minh ra phương thức giao tiếp vô cùng quan trọng này nhưng Kurita ít khi nào khoe khoang về sáng kiến của mình. Hầu như không ai biết nhiều về anh. Khi anh giới thiệu mình chính là người tạo ra emoji, nhiều người đã không thể giấu được vẻ ngạc nhiên khi trông anh còn quá trẻ.

Kurita từng chia sẻ: "Trong một khoảnh khắc nào đó, tôi chợt nghĩ rằng việc tạo ra các emoji này là hoàn toàn sai lầm". Càng ngày, càng có nhiều emoji được sinh ra để thỏa mãn nhu cầu của người dùng. Những ký tự này đã vượt xa chức năng giao tiếp mà Kurita từng nghĩ đến vào năm 1999. Dễ dàng thấy được, emoji bắt đầu được sử dụng một cách vô tội vạ, thậm chí là cả... trang trí cho đẹp.

Rồi cư dân mạng lại còn dần dần làm quen với cả khái niệm sticker, những hình ảnh chuyển động được thiết kế theo từng bộ với nhiều cảm xúc, hành động đặc trưng khác nhau. Thế là người ta dùng từ ngữ ngày một ít đi. Họ gửi đến nhau những dòng emoji hoặc sticker nhí nhảnh nào đó vì cho rằng vậy mới hợp thời.

Và đó là điều mà Kurita lo ngại. Nó đã đến.

Sự thật là, để đáp ứng nhu cầu không ngừng của người dùng, hàng loạt công ty đã bị cuốn theo vào "trò chơi" sáng tạo emoji.

Chevrolet đã từng gửi một thông cáo báo chí toàn bằng emoji và mời mọi người giải mã.

Ngân hàng Goldman Sachs đã từng đăng lên Twitter hoàn toàn bằng emoji để làm nổi bật một số nghiên cứu.

Twitter thu phí các công ty tới gần 1 triệu USD để tạo ra các emoji tùy biến trên nền tảng của họ, bao gồm cả Coca Cola, Pepsi, Starbucks, Disney.

Snapchat đầu tư gần 100 triệu USD vào một công ty có khả năng tạo emoji từ gương mặt bạn.

 
Image
 

Anh chưa bao giờ mong muốn con người sẽ dùng những emoji này để thay thế hoàn toàn từ ngữ. Thế nhưng, liệu rằng emoji có thực sự là một ngôn ngữ?

Điều khiến tiếng Anh, Pháp, Nhật, Trung, Hàn hay cả những thứ tiếng của các dân tộc thiểu số khác được công nhận là ngôn ngữ chính là nhờ hai thứ: kho từ vựng và các quy luật. Đây chính là hai yếu tố tiên quyết để ngôn ngữ có thể biểu hiện được những ý tứ phức tạp của loài người.

Điều khiến emoji không thể nào "đủ trình" trở thành ngôn ngữ, đó chính là yếu tố từ vựng. So sánh với tiếng Anh, ngôn ngữ được xem là phổ biến nhất hành tinh, sự đa dạng trong từ vựng của emoji rõ ràng là kém xa.

 
Image
 

Theo CNN, với sự phát triển và sáng tạo liên tục, giờ đây bạn có thể tìm thấy khoảng 2.000 ký tự hình ảnh trên bàn phím điện thoại để phục vụ cho những tin nhắn của mình. Rõ ràng so với con số 176 ban đầu thì sau 18 năm, số lượng emoji đã tăng lên đáng kể.

Bây giờ chúng ta xét về tiếng Anh.

Một đứa bé 5 tuổi người bản xứ trung bình sẽ biết được khoảng 5.000 từ. Trong khi đó, đến khoảng 11 tuổi, con số đó sẽ tăng lên hơn 12.000 từ. So sánh với vốn liếng 2.000 ký tự của emoji, rõ ràng một ngôn ngữ chân chính phải dồi dào hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, emoji vẫn đang được phát triển, càng ngày sẽ càng có nhiều ký tự mới được thêm vào. Rồi sao nữa? Điều đó chỉ càng khiến emoji đi xa khái niệm ngôn ngữ hơn. Cứ cho là các ký tự mới sẽ được thêm vào, vậy những emoji nào sẽ thể hiện cho những từ phức tạp như "nữ quyền", "đạo đức", "chủ nghĩa vô thần"?

 
Image

Cho dù là từ vựng của emoji có thể đáp ứng đầy đủ những từ ngữ phức tạp đó, chúng ta sẽ dùng kiểu ngữ pháp gì để biến nó thành một câu, hay chỉ đơn thuần đặt chúng thành một hàng? Đồng ý rằng nó có thể là nghệ thuật bởi ảnh hưởng văn hóa cũng như khả năng sáng tạo vô biên của các emoji.

Thế nhưng, rõ ràng vẫn còn một khoảng cách xa rất xa để emoji thay thế được ngôn ngữ. Tuy nhiên, xin đừng hiểu lầm rằng emoji là một thất bại của tạo hóa. Tuy không thể soán ngôi ngôn ngữ nhưng các emoji chính là sự cứu cánh cho sự phát triển đến chóng mặt của việc nhắn tin online.

 
 

Khi mà Internet ngày càng tiến xa, con người bắt đầu giao tiếp thông qua màn hình điện thoại nhiều hơn. Và đó chính là nơi mà mọi loại ngôn ngữ trên thế giới thể hiện sự yếu thế của mình trong giao tiếp.

Chúng ta vẫn cho rằng ngôn ngữ được sinh ra là để con người trò chuyện, hiểu nhau hơn. Thế nhưng thật ra, độ chính xác của thông tin truyền đạt lại phụ thuộc nhiều hơn vào những điều như cử chỉ, điệu bộ gương mặt, ngôn ngữ cơ thể hay thậm chí là cả cách nhấn nhá từng âm trong câu.

Ngôn ngữ khó có thể biểu lộ cảm xúc, chính các yếu tố phi ngôn ngữ kể trên sẽ thực hiện điều đó. Và khi giao tiếp online, những con chữ khô khan sẽ nhiều lúc không thể truyền đạt được hết cảm xúc mà chúng ta muốn gửi đến.

 
 

Hãy thử một đoạn hội thoại sau đây khi bạn nhắn cho bạn mình với nội dung: "Tao vừa chia tay gấu". Nếu bạn gửi kèm theo đó một emoji mặt buồn, đối phương sẽ hiểu bạn đang rất suy sụp và cần được an ủi. Tuy nhiên, nếu câu này lại đi chung với emoji mặt cười, người nhận sẽ tự hiểu đối với bạn, việc mối tình đó kết thúc cũng không có gì quá nghiêm trọng.

Đó chính là lý do vì sao tuy không thể thay thế được ngôn ngữ nhưng emoji vẫn đóng một vai trò không thể thiếu trong giao tiếp hằng ngày trên các hệ thống điện tử.

Nếu như khi mạng xã hội sinh ra, chúng ta không còn nhìn mặt nhau nhiều như trước thì sự phát triển của emoji lại càng khiến cách trò chuyện khác xa ngày xưa. Liệu rằng đến một ngày nào đó, những tin nhắn trên màn hình điện thoại sẽ chỉ toàn hình ảnh?

Image
 
Image
 
 

Bài viết: Huy Hồ

Thiết kế: Minh Nhựt