Những ngày giữa tháng 9 Âm lịch, cộng đồng người Khmer ở Sóc Trăng nói riêng hay Nam Bộ nói chung đang chung tay chuẩn bị đón chờ lễ hội lớn trong năm: Oóc Om Bóc với nhiều hoạt động đặc sắc.

Oóc Om Bóc (Ok om bok) hay còn được gọi là "Lễ đút cốm dẹp" hay "Lễ tạ Mặt trăng" đã từ lâu trở thành nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Khmer khu vực Nam Bộ, trong đó được tổ chức quy mô nhất ở tỉnh Sóc Trăng. Đây là dịp để người Khmer tạ ơn thần Mặt trăng đã giúp cho mùa màng tươi tốt.

Lễ hội Oóc Om Bóc gồm rất nhiều hoạt động khác nhau, và một trong những sự kiện rất được người dân mong chờ là "Lễ thả hoa đăng" (Lôi Protip) và "Phục dựng ghe Cà Hâu", được tổ chức vào đêm 02/11/2017 (nhằm ngày 14 tháng 9 Âm lịch).

Dù là lễ hội nhưng vẫn có sự thi tài giữa các huyện trong tỉnh. Từ trưa ngày 01/11, các đơn vị đã mang hoa đăng và ghe Cà Hâu đến lắp ráp hoàn chỉnh ở khu vực diễn ra.

Lễ hội Lôi Protip diễn ra trên sông Maspero, đoạn giữa cầu Quay và cầu Cao. Từ trưa ngày 01/11, các huyện đã di chuyển hải đăng về khúc sông này để lắp ráp hoàn tất. Có thể thấy, các ghe nhỏ dưới sông chính là phần đáy của hoa đăng.

Hoa đăng ở lễ Lôi Protip không giống như các hoa đăng nhỏ bình thường hay được thả trên sông mà mà có kích thước và đồ sộ hơn rất nhiều, được xem như các công trình nghệ thuật thực thụ với sự đầu tư nghiêm túc về mặt hình ảnh, chất lượng và nhân lực.

Hoa đăng tham dự cuộc thi năm nay của huyện Châu Thành, được chùa Phnoroka (xã Phú Tâm) phụ trách. Hoa đăng thường được xây dựng dựa trên kiến thúc của chùa phụ trách dự thi năm đó. Vậy nên, hoa đăng này có nhiều nét tương đồng với vẻ ngoài của chùa Phnoroka.
Theo thông tin từ một thành viên, quá trình xây dựng hoa đăng này mất khoảng 20 ngày với 4 thợ làm việc liên tục, bao gồm cả sơn phết. Trong đó, sẽ có một thợ chính đảm nhận việc tạo dáng và ý tưởng thiết kế chung. Nguyên liệu chủ yếu là tôn (khung) và giấy bìa cứng (họa tiết trang trí).
Mỗi hoa đăng là một niềm tự hào và cũng là "bộ mặt" của huyện nên được chăm chút rất kỹ về các chi tiết trang trí. Ở góc dưới bên trái là hình ảnh thần Krud giang đôi cánh đại bàng - một hình ảnh tín ngưỡng không thể thiếu của đồng bào Khmer Nam Bộ. Thần Krud là hiện thân của cái thiện, luôn chiến thắng kẻ ác, giúp đỡ những người nghèo khó.
Hoa đăng đi kèm với một hệ thống điện phức tạp và rất nhiều bóng đèn, với mục đích tỏa sáng càng rực rỡ càng tốt khi được thả xuống nước giữa trời đêm. Một máy phát trên bờ sẽ đảm nhận nhiệm vụ cung cấp điện. Hoa đăng sau khi thả trôi một thời gian sẽ được thu về chứ không trôi tự do.
Phần nóc hoa đăng của huyện Mỹ Tú đang được đưa lên bờ sau khi vận chuyển bằng đường thủy. "Cần phải uốn chỉnh lại cho thẳng thớm vì lúc chở đi có va quệt", một thành viên trong đoàn cho Kul.vn biết. Năm nay, chùa Prés Buône Prés Phék đại diện huyện Mỹ Tú tham gia dự thi.
Anh Lý Na (ngụ xã Phú Mỹ, huyện Mỹ Tú) cho biết, chi phí sản xuất một hoa đăng dao động từ 20 đến 30 triệu đồng, trong đó huyện hỗ trợ 10 triệu đồng, còn lại là đóng góp của nhân dân và từ quỹ của chùa. Qua lễ, hoa đăng sẽ được giữ lại trưng bày trong chùa, sang năm sẽ lại thực hiện những hoa đăng khác, không tái sử dụng.
Hoa đăng của chùa Dơi (đại diện TP. Sóc Trăng) chỉ có mỗi phần đáy kèm khung sắt, đang chờ được lắp ráp hoàn chỉnh.

Bên cạnh Lễ thả hoa đăng (Lôi Protipe), "Phục dựng ghe Cà Hâu" cũng là một hoạt động quan trọng trong chuỗi lễ hội óÓc Oom Bóc của đồng bào Khmer Nam Bộ năm nay.

Cà Hâu là tên gọi của chiếc ghe đóng vai trò chỉ huy từ thời xa xưa, khi ghe Ngo được sử dụng để binh sĩ đánh giặc ngoại xâm. Ở thời bình, mỗi chùa đều sở hữu một ghe Cà Hâu của riêng mình. Ngoài việc chở các chức sắc của chùa, ghe Cà Hâu còn đóng vai trò tiếp tế lương thực, hậu cần... cho đội ghe đua. Do đó, Cà Hâu đóng đã từng vai trò quan trọng và thường được trang trí rất đẹp.

Sau một thời gian bị lãng quên bởi cuộc sống hiện đại, việc ban tổ chức lễ hội đưa vào hoạt động "Phục dựng ghe Cà Hâu" đã tạo nhiều tín hiệu tích cực và được người dân hết lòng ủng hộ.

Ghe Cà Hâu của huyện Châu Thành do chùa Tum Núp phụ trách, hiện đang trong giai đoạn hoàn tất những khâu trang trí cuối cùng.
Cũng như hoa đăng, hình ảnh thần Krud luôn dược đặt trang trọng phía trước ghe với nhiều hoa trang trí.
Các kiến trúc và màu sắc đặc trưng của văn hóa người Khmer được thể hiện rõ ràng ở các hoa văn trang trí. Xanh, đỏ, vàng là 3 màu đặc trưng, được sử dụng trong hầu hết thiết kế của các đội.
Điểm đặc biệt của các ghe Cà Hâu là "độc mộc", tức là được đục khoét từ một thân cây cổ thụ duy nhất có tuổi đời hàng trăm năm, vô cùng bền với thời gian. Ghe Cà Hâu của huyện Mỹ Xuyên trong ảnh là một loại ghe như thế với chiều dài ấn tượng.
Trên ghe có trang bị máy phát điện công suất vừa phải và các hoa văn trang trí cỡ lớn, dự kiến sẽ rất ấn tượng khi hoàn thành.
Anh Tia Đên (38 tuổi, ngụ huyện Châu Thành) cho biết rất háo hức với lễ hội năm nay, và tin rằng đội của huyện Châu Thành sẽ đoạt giải cao nhất.

Duy Phương - Trường Sơn - Đặng Hiển

Những ngôi nhà cuối cùng ở xóm ve chai giữa lòng Hà Nội

Video đang hot